Από το 2019 έως σήμερα η αμυντική πολιτική της χώρας έχει αλλάξει ποιοτικά και όχιαπλώς ποσοτικά.

Δεν πρόκειται μόνο για αυξημένους προϋπολογισμούς ή για ακριβά εξοπλιστικά προγράμματα, αλλά για μια συνειδητή επιλογή στρατηγικής προσαρμογής σε έναν κόσμο που απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από τη λογική των κανόνων και μετακινείται ολοένα και περισσότερο προς μια ωμή λογική ισχύος. Έναν κόσμο στον οποίο το διεθνές δίκαιο, όπως το γνωρίσαμε τις προηγούμενες δεκαετίες, δοκιμάζεται, οι διεθνείς οργανισμοί πιέζονται και οι χώρες καλούνται να επανεξετάσουν τι σημαίνει, στην πράξη, εθνική ασφάλεια.

Η Ελλάδα, έχοντας βιώσει διαχρονικά τι σημαίνει γεωπολιτική αστάθεια σε μια από τις πιο ευαίσθητες περιοχές της Ευρώπης, επέλεξε να μην περιμένει τις εξελίξεις παθητικά. Από το 2019 και μετά, διατηρεί σταθερά τις αμυντικές της δαπάνες πάνω από το 3% του ΑΕΠ, ποσοστό που την κατατάσσει στις πρώτες θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν πρόκειται για επιλογή επίδειξης ισχύος, αλλά για αναγκαιότητα που απορρέει από τη γεωγραφία, την ιστορία και τις διαρκείς προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο πλαίσιο αυτό, υλοποιείται ένα πολυετές πρόγραμμα αμυντικού εκσυγχρονισμού, συνολικού ύψους περίπου 28 δισ. ευρώ με ορίζοντα το 2036. Το πρόγραμμα αυτό δεν περιορίζεται στην αγορά οπλικών συστημάτων, αλλά αγγίζει το σύνολο της λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων, από την αποτροπή και τη διοίκηση έως την εκπαίδευση και το ανθρώπινο δυναμικό των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ιδιαίτερο συμβολισμό είχε η παραλαβή της πρώτης φρεγάτας Bell@ra FDI HN “Κίμων”, ενός πλοίου που δεν αποτελεί απλώς μια νέα μονάδα του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά ένα ποιοτικό άλμα στις ναυτικές δυνατότητες της χώρας. Η Φρεγάτα “Κίμων” ενσωματώνει σύγχρονα συστήματα αεράμυνας, ανθυποβρυχιακού πολέμου και δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων, στέλνοντας το μήνυμα ότι η χώρα επιλέγει να επενδύσει στην αποτροπή με σύγχρονα και αξιόπιστα μέσα και όχι με λογικές του παρελθόντος. Μαζί με τις επόμενες φρεγάτες του ίδιου τύπου, αλλά και με την αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων, το Πολεμικό Ναυτικό αποκτά ρόλο σταθερότητας.

Αντίστοιχα, στην Πολεμική Αεροπορία, η απόφαση για την απόκτηση μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση των F-16 σε επίπεδο Viper, άλλα και των νέων Rafale ενισχύει την αεροπορική υπεροχή της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες.

Επιπρόσθετα Ιδιαίτερη σημασία έχει και το υπό διαμόρφωση σύστημα πολύεπίπεδης αεράμυνας και αντι-drone προστασίας, γνωστό ως “Ασπίδα του Αχιλλέα ”, που αποσκοπεί στην προστασία κρίσιμων υποδομών και εθνικού χώρου απέναντι σε σύγχρονες, ασύμμετρες απειλές. Πρόκειται για επένδυση που αντανακλά τα διδάγματα πρόσφατων πολέμων και συγκρούσεων, όπου η τεχνολογία και η ταχύτητα αντίδρασης αποδείχθηκαν καθοριστικές.

Παράλληλα ο εκσυγχρονισμός της δομής των ενόπλων δυνάμεων με την ταυτόχρονη αύξηση των αμοιβών των στελεχών επιχειρούν να καταστήσει τη στρατιωτική υπηρεσία πιο λειτουργική προσαρμοσμένη στις σύγχρονες ανάγκες. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αυξήσεις αποδοχών για τα στελέχη φτάνουν σωρευτικά σε διψήφια ποσοστά, σε μια προσπάθεια να στηριχθεί έμπρακτα το ανθρώπινο δυναμικό που αποτελεί τον πυρήνα της αποτρεπτικής ισχύος.

Η επιλογή αυτή δεν στερείται κοινωνικών και πολιτικών εντάσεων. Αγγίζει την
καθημερινότητα χιλιάδων οικογενειών, νέων ανθρώπων και στελεχών, και γι’ αυτό απαιτεί διαρκή διάλογο και ίσως πιθανές διορθωτικές παρεμβάσεις στο μέλλον. Ωστόσο, η κατεύθυνση είναι σαφής: χωρίς ανθρώπους εκπαιδευμένους, αξιοπρεπώς αμειβόμενους και θεσμικά θωρακισμένους, κανένα εξοπλιστικό πρόγραμμα δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά.

Όλα τα παραπάνω αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν ιδωθούν στο ευρύτερο διεθνές περιβάλλον. Η επιστροφή μιας πιο ωμής λογικής ισχύος στη διεθνή σκηνή, η αμφισβήτηση των πολυμερών θεσμών, οι πιέσεις που δέχονται το ΝΑΤΟ, ο ΟΗΕ και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και η προοπτική αλλαγών στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, υποχρεώνουν την Ευρώπη – και την Ελλάδα – να επανεξετάσουν τις βεβαιότητες των τελευταίων δεκαετιών.

Για τη χώρα μας, το συμπέρασμα είναι σαφές και δεν επιδέχεται ωραιοποιήσεις: πρέπει να μπορούμε να διασφαλίζουμε την εθνική μας κυριαρχία και τα σύνορά μας. Μόνο τότε η επίκληση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης έχει πραγματικό περιεχόμενο. Τα ελληνικά σύνορα δεν είναι απλώς εθνικά σύνορα, είναι και τα ανατολικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και η αξιοπιστία της χώρας ως πυλώνα σταθερότητας περνά πρώτα μέσα από τη δική της ικανότητα αποτροπής.

Σε αυτή τη συγκυρία, η ενίσχυση της άμυνας δεν είναι ούτε επιλογή αντιπαράθεσης ούτε δήλωση επιθετικότητας. Είναι μια ήρεμη αλλά σταθερή υπενθύμιση ότι η ασφάλεια αποτελεί προϋπόθεση της ειρήνης και της δημοκρατίας.

Η Ελλάδα δεν επιδιώκει ρόλο πρωταγωνιστή σε έναν κόσμο σύγκρουσης, αλλά ρόλο αξιόπιστου εταίρου σε έναν κόσμο που αναζητά νέες ισορροπίες. Επενδύοντας στη δική της αποτρεπτική ικανότητα, επενδύει ταυτόχρονα στη σταθερότητα της περιοχής, στη συνοχή της Ευρώπης και στην αξιοπιστία των συμμαχιών της. Γιατί μόνο ένα κράτος που μπορεί να σταθεί στα πόδια του, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη συλλογική ασφάλεια, όχι με επιβολή ισχύος, αλλά με υπευθυνότητα, συνέπεια και σεβασμό στις αρχές που εξακολουθούν να δίνουν νόημα στη διεθνή συνεργασία.

*Ο Γιώργος Βρεττάκος είναι Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας στην Β' Πειραιά


Οι Ένοπλες Δυνάμεις σε έναν κόσμο που αλλάζει: Η νέα πραγματικότητα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε - CNN.gr